Bài 2. Thực hành sử dụng hệ điều hành

THỰC HÀNH SỬ DỤNG HỆ ĐIỀU HÀNH

Các thiết bị di động thực tế cũng là máy tính cá nhân. Hệ điều hành của các loại máy tính cá nhân có nhiều tiện ích khác nhau nhưng giao diện người dùng có nhiều điểm tương đồng. Em hãy chỉ ra một vài điểm tương đồng đó.

Nhiệm vụ 1. Sử dụng một số chức năng cơ bản của hệ điều hành cho máy tính cá nhân

Ở Bài 1, em đã biết hệ điều hành cho máy tính cá nhân như Windows và LINUX. Em hãy thực hành sử dụng các chức năng sau (với hệ điều hành Windows hoặc hệ điều hành mã nguồn mở Ubuntu):

Hướng dẫn:

Nhiệm vụ 2. Sử dụng một số tiện ích nâng cao hiệu quả sử dụng máy tính

Tiện ích là những phần mềm hỗ trợ nhiều việc khác nhau như ứng dụng tính toán, chụp ảnh màn hình, gõ tiếng Việt hoặc các phần mềm nâng cao hiệu quả làm việc với máy tính. Có những tiện ích được cài đặt cùng với hệ điều hành như tiện ích kiểm tra đĩa, kiểm tra kết nối mạng, nhưng có những tiện ích không có sẵn, được cài đặt sau. Sau khi được cài đặt, chúng được tích hợp như một dịch vụ trên hệ điều hành, ví dụ các tiện ích nén dữ liệu zip, bộ gõ tiếng Việt Unikey.

Em hãy thực hành sử dụng tiện ích kiểm tra đĩa và chống phân mảnh trên đĩa cứng.

Hướng dẫn:

Khi ghi tệp, hệ điều hành sẽ tìm các vùng trên đĩa để ghi, những vùng này có thể nằm trên các đường ghi khác nhau làm tệp bị phân mảnh. Khi đó thời gian đọc, ghi tệp tăng lên nhiều lần vì đầu từ dịch chuyển (một cách cơ học) từ đường ghi này sang đường ghi khác. Việc tổ chức lại tệp sao cho các liên cung của một tệp được ghi liên tục, giảm hoạt động di chuyển đầu từ sẽ giúp tốc độ truy cập đĩa cứng tăng phải. Tiện ích tối ưu hoá (Optimize), còn có tên là chống phân mảnh (Defragment), cho phép thực hiện công việc này.

Đĩa cứng (Hard Disk Driver, HDD) là loại đĩa kim loại phủ vật liệu từ tính. Dữ liệu được đọc, ghi bởi các đầu từ theo các đường tròn đồng tâm gọi là đường ghi (track), được thực hiện theo đơn vị liên cung (cluster), thường 8 cung.

Do nhiều nguyên nhân, có thể xảy ra các lỗi tệp như một liên cung mất liên kết với tệp, tạo thành các đoạn dữ liệu "mồ côi", có trên đĩa nhưng không khai thác được; còn có một số cung bị hỏng về vật lí (bad sector), đọc ghi không được, cần phải loại khỏi danh sách sử dụng. Tiện ích kiểm tra đĩa (Check disk) dùng để khử các hỏng trang.

Các bước để sửa lỗi đĩa và chống phân mảnh:

• Bước 1. Sử dụng File Explorer và tìm danh sách các ổ đĩa. Nháy nút phải chuột vào ổ đĩa muốn xử lí rồi chọn Properties.
• Bước 2. Trong cửa sổ Properties của đĩa cứng, chọn Tools.
• Bước 3. Chọn Check để kiểm tra và khắc phục lỗi đĩa; chọn Optimize để tối ưu hoá, chống phân mảnh.

Lưu ý: Chức năng chống phân mảnh chỉ có tác dụng đối với đĩa từ. Việc chống phân mảnh có thể mất nhiều thời gian nếu đĩa có dung lượng lớn.

Hoạt động

Thiết bị di động như điện thoại thông minh và máy tính bảng cung cấp cho người dùng quản lí ảnh, quản lí tệp,...

LUYỆN TẬP

VẬN DỤNG