Bài 12. Phần mềm thiết kế đồ hoạ
Chủ đề 4
BÀI 12
Ứng dụng tin học
PHẦN MỀM
SAU BÀI NÀY EM SẼ:
1. THIẾT KẾ ĐỒ HOẠ
Hoạt động 1. So sánh giữa ảnh chụp và hình vẽ
Thảo luận về sự khác nhau giữa ảnh chụp và hình vẽ bằng phần mềm.
Thiết kế đồ hoạ (graphic design) là quá trình thiết kế các sản phẩm truyền thông bằng hình ảnh, giải quyết vấn đề giữa hình ảnh, kiểu chữ với ý tưởng để truyền tải thông tin đến người xem.
Có hai loại đồ hoạ cơ bản: đồ hoạ điểm ảnh (bitmap) và đồ hoạ vectơ (vector). Trong đồ hoạ điểm ảnh, hình ảnh được tạo thành từ các điểm ảnh (pixel), mỗi điểm ảnh có màu riêng. Trong đồ hoạ vectơ, hình ảnh được xác định theo đường nét, mỗi nét có điểm đầu và điểm cuối, được tính bằng một phương trình toán học. Sự khác biệt trong hai loại đồ hoạ này thể hiện rõ khi phóng to hình ảnh. Trong ví dụ phần khởi động, Hình 12.1a là ảnh chụp có độ chi tiết cao, đa dạng về màu sắc nhưng có thể bị nhoè, vỡ hình khi phóng to; Hình 12.1b là hình vẽ bằng phần mềm đồ hoạ, là tổ hợp từ các hình khối đơn giản, số màu ít và giữ nguyên độ nét khi phóng to, thu nhỏ.
Ảnh chụp khi phóng to một phần Hình vẽ khi phóng to một phần
So sánh giữa đồ hoạ điểm ảnh và đồ hoạ vectơ:
| Đồ điểm ảnh hoạ | Đồ vecto hoạ |
| Định nghĩa tập điểm:. bằng | Định nghĩa phương trinh toán học. bằng |
| Phù hợp chỉnh sửa ảnh, nhiều chi tiết, màu sắc liền mạch và chân thực. | Phù hợp tạo logo, minh hoạ và bản vẽ |
| to có ảnh hưởng chất Iượng hình. Phóng | Có thể co dãn mà bị vỡ hình. không |
| Ảnh lớn, độ chi tiết cao tương ứng tệp có kích thước lớn | Tạo bản in với kích thước tuỳ ý, độ lớn của tệp không thay đổi. |
| Không thể chuyển sang đồ vectơ mà giữ nguyên chất lượng. hoạ | Dễ chuyển sang đồ điểm ảnh. dàng hoạ |
2. PHẦN MỀM ĐỒ HOẠ
Hoạt động 2. Phần mềm đồ hoạ
Minh muốn thiết kế logo cho câu lạc bộ bóng đá của trường nhưng bạn ấy không biết bắt đầu từ đâu. Theo em, Minh cần những gì?
Để tạo ra một logo, trước tiên bạn Minh cần có phần mềm thiết kế đồ hoạ cài trên máy.
Inkscape, GIMP là các phần mềm được sử dụng miễn phí. Tuỳ vào tính chất của công việc cần chọn loại phần mềm phù hợp. Ví dụ, để thiết kế các sản phẩm cần in với kích thước đa dạng như logo, biển quảng cáo,... thì chọn phần mềm Inkscape; để xử lí ảnh dùng phần mềm GIMP.
a) Tải và cài đặt phần mềm
Tải phần mềm tại địa chỉ: https://inkscape.org/release/inkscape-1.0/. Chọn phiên bản tương ứng với hệ điều hành sử dụng (Windows (32/64 bits), MacOS) để tải về máy. Sau khi tải xong, cài đặt theo hướng dẫn.
Nháy đúp chuột vào biểu tượng để khởi động phần mềm Inkscape. Màn hình làm việc của Inkscape tương tự như sau:
Thanh bảng chọn (Menu bar): Chứa các lệnh thường dùng liên quan đến tệp tin, các lệnh tạo và biến đổi đối tượng.
Hộp công cụ (Tool box): chứa các công cụ để khởi tạo, vẽ, điều chỉnh các đối tượng đồ hoạ. Đây là các công cụ làm việc chính, cơ bản của phần mềm.
Thanh điều khiển thuộc tính (Tool control bar): chứa thuộc tính của đối tượng đang được chọn.
Vùng làm việc (Canvas): là toàn bộ phần nền trắng, ta sẽ thực hiện việc thêm các đối tượng vào để thu được hình vẽ. Phần trang in ứng với kích thước khi in của sản phẩm.
Bảng màu (Color Palette): chứa các màu có sẵn để thiết lập màu tô và màu vẽ của đối tượng.
Thanh trạng thái (Status bar): chứa chỉ báo kiểu, lớp vẽ hiện tại, vị trí con trỏ, mức thu phóng hiện tại, thay đổi kích thước cửa sổ.
3. CÁC ĐỐI TƯỢNG ĐỒ HOẠ CỦA HÌNH VẼ
Hoạt động 3. Sắp xếp các đối tượng
Nếu chúng ta có một quả dưa hấu và một quả cam ở trên bàn. Xác định xem cần xếp hai quả này như thế nào để:
Khi em khởi động Inkscape, phần mềm sẽ mở một tệp trống và sẵn sàng để cho em vẽ hình. Em có thể tạo tệp mới bằng lệnh File/New... hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + N.
Các đối tượng được thêm vào hình bằng cách tạo ra các bản sao của các đối tượng đã có trong vùng làm việc hoặc chọn đối tượng từ hộp công cụ và vẽ vào vùng làm việc. Các đối tượng sẽ xuất hiện theo thứ tự lớp, đối tượng vẽ trước sẽ ở lớp dưới, đối tượng này có thể bị che khuất toàn bộ hoặc một phần bởi các đối tượng vẽ sau ở lớp trên.
Để thêm các đối tượng có sẵn trên hộp công cụ như hình chữ nhật, hình vuông, hình tròn, hình elip, cung tròn, ngôi sao, đa giác, hình xoắn ốc hoặc vẽ đối tượng tự do, chèn chữ, ta thực hiện theo ba bước:
Bước 1: Chọn công cụ tương ứng trên hộp công cụ.
Hình vuông; hình chữ nhật
Hình tròn, hình elip
Ta có thể chọn đối tượng trên hình vẽ bằng cách chọn công cụ Select trong hộp công cụ rồi nháy chuột vào đối tượng. Đối tượng được chọn có thể được di chuyển, phóng to, thu nhỏ, xoay, thay đổi thứ tự lớp, tô màu.
Để chọn màu cho một đối tượng, ta cần xác định màu tô (Fill Color) và màu vẽ (Stroke Color). Ta chọn màu tô và màu vẽ trên bảng màu (lưu ý: để chọn màu vẽ cần nhấn giữ phím Shift khi chọn màu).
Sau khi hoàn thành việc vẽ hình, em lưu tệp bằng lệnh File/Save hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + S. Phần mềm Inkscape lưu lại sản phẩm đã tạo dưới dạng tệp hình vectơ có phần mở rộng là svg.
Mỗi hình vẽ bao gồm các đối tượng đồ hoạ. Các đối tượng này sẽ xuất hiện theo thứ tự lớp, các đối tượng vẽ trước sẽ ở lớp dưới, đối tượng vẽ sau sẽ ở lớp trên. Ta có thể thay đổi thứ tự lớp của đối tượng.
Theo em, thanh công cụ nào được sử dụng nhiều nhất trong Inkscape?
THỰC HÀNH
Nhiệm vụ 1. Vẽ một bông hoa (Hình 12.5)
Hướng dẫn:
Bước 1: Chọn công cụ trên hộp công cụ, vẽ hình tròn và hình elip là đài hoa và cánh hoa, chọn màu bông hoa ở bảng màu (Hình 12.5a).
Bước 2: Chọn hình elip rồi nháy nút phải chuột, chọn Duplicate để có các bản sao của cánh hoa (Hình 12.5b).
Bước 3: Quay cánh hoa và di chuyển đến vị trí phù hợp.
Nhiệm vụ 2. Vẽ Quốc kì Việt Nam (Hình 12.6).
Hướng dẫn:
Bước 2: Vẽ hình chữ nhật tỉ lệ rộng và dài là 2 : 3, tô nền màu đỏ (Hình 12.6b). Vì hình chữ nhật vẽ sau nên khi di chuyển ngôi sao vào giữa hình chữ nhật thì ngôi sao sẽ bị che khuất.
Bước 3: Đưa hình chữ nhật xuống lớp dưới (Hình 12.6c). Chọn công cụ rồi chọn hình chữ nhật, nháy vào nút trên thanh điều khiển thuộc tính để đưa hình chữ nhật xuống lớp dưới.
LUYỆN TẬP
Trên bảng màu, giữ phím Shift và nháy chuột vào màu trên bảng màu.
Em hãy xác định xem kết quả hình tròn sẽ có màu sắc như thế nào?